Powiat nowosądecki

powiat w Polsce w województwie małopolskim
Powiat nowosądecki

Powiat nowosądecki – powiat w Polsce w województwie małopolskim, utworzonym w 1999 r. w ramach reformy administracyjnej w Polsce. Jego siedzibą jest miasto Nowy Sącz.

Zajmuje powierzchnię 1550,24 km2, liczy ludności 213 420 czyli gęstość zaludnienia wynosi 137,7 a urbanizacja 19,01%. W miastach mieszka 19291 kobiet, we wsiach 79298.

Lasy i tereny leśne zajmują 44% obszaru powiatu, w tym najwięcej w gminach górskich: Rytro (72,8%), Łabowa (70,8%), Piwniczna (63,6%), Muszyna (61,2%), Krynica (57%), Kamionka Wielka (46,2%), Łącko (42,8%), Nawojowa (41,6%).

Ważną rolę gospodarczą w regionie odgrywa rolnictwo: użytki rolne zajmują 47,1%, w tym 20,6% łąki i pastwiska, sady – 1,6%.

Po II wojnie światowej ziemię sądecką włączono do województwa krakowskiego, a Nowy Sącz stał się siedzibą powiatu. W wyniku reformy administracyjnej w 1975 r. powstało województwo nowosądeckie, zniesione w 1999 r. Nowy Sącz znów stał się siedzibą powiatu.

Większość powierzchni powiatu zajmują tereny górskie i wyżynne (pogórza), a także doliny rzeczne Dunajca z jego głównymi dopływami: Popradem i Kamienicą. Rzeki te rozdzielają główne pasma górskie Sądecczyzny: Beskid Sądecki, Beskid Niski i Beskid Wyspowy, otaczające Kotlinę Sądecką, która stanowi główne skupienie osadnicze regionu. Długość potoków i rzek wynosi na ziemi sądeckiej 1900 km. Największą rzeką jest Dunajec a dalej: Poprad, Kamienica Nawojowska. Na terenie powiatu brak jest jezior naturalnych, ale na skutek działalności człowieka powstało sztuczne – Jezioro Rożnowskie (nazwę swą wzięło od Pogórza Rożnowskiego), o długości dochodzącej do 20 km.

Znaczną część powiatu obejmuje Popradzki Park Krajobrazowy.

Na terenie powiatu znajduje się ponad 30 cerkwi prawosławnych, w większości czynnych, część jakomfilialne kościoły katolickie.

kościół Narodzenia Najświętszej Maryi Panny we wsi Krużlowa Wyżna. Autor zdjęcia Henryk Bielamowicz
cerkiew św. Męczennika Dymitra we wsi Binczarowa. Autor zdjęcia Henryk Bielamowicz
Żegiestów, cerkiew św. Michała Archanioła Autor zdjęcia Henryk Bielamowicz
Muszynka malopolskie nowosadecki Krynica-Zdrój cerkiew gr.-kat. pw. św. Jana Teologa, ob. kościół rzym.-kat. fil. Autor zdjęcia Daniel.zolopa

W powiecie nowosądeckim przebiega kilka węzłowych dróg.

Powiat nowosądecki komunikacja

Kluczową dziedzinę gospodarki regionu stanowi turystyka. Sądecczyzna spełnia prawie wszystkie wymagania turystów – można tu znaleźć góry, jezioro, ostępy leśne i pełne zabytków miasta, łemkowskie drewniane cerkiewki i monumentalne kościoły, a także najnowocześniejszą infrastrukturę sportową i szereg słynnych kurortów sanatoryjnych i uzdrowisk. Na terenie powiatu znajduje się ponadto wieś Kamianna – znane centrum leczenia miodem.

W skład powiatu wchodzi 16 gmin:

  • miejska: Grybów
  • miejsko-wiejskie:
    • gmina Krynica-Zdrój,
    • gmina Muszyna,
    • gmina Piwniczna-Zdrój,
    • gmina Stary Sącz,
  • wiejskie:
    • gmina Chełmiec,
    • gmina Gródek nad Dunajcem,
    • gmina Grybów,
    • gmina Kamionka Wielka,
    • gmina Korzenna,
    • gmina Łabowa,
    • gmina Łącko,
    • gmina Łososina Dolna,
    • gmina Nawojowa,
    • gmina Podegrodzie,
    • gmina Rytro.

Powiat nowosądecki otaczają sąsiednie powiaty: